Paul Latour gaat met pensioen!

Wat veranderde was de omgeving waarin Paul werkte. Bij RWS hield hij zich bezig met landelijk beleid en internationale trajecten en reisde hij met regelmaat naar Italië of Parijs. Wat bleef was het intensieve contact met de waterbeheerders. Paul: “En dat is wat ik al die jaren het leukst heb gevonden: communiceren met de waterbeheerders. Samen de schouders zetten onder een gezamenlijk doel; het bereiken van een duurzame waterkwaliteit in Nederland.”

Een procesleider Informatiestromen Oppervlaktewaterkwaliteit is de intermediair tussen degenen die de data nodig hebben (de beleidsmakers) en degenen die de data verzamelen (de waterbeheerders). “In het begin heb ik wel eens badinerend over het Informatiehuis Water gezegd dat wij ‘alleen maar schuiven met nullen en enen’,” vertelt Paul. “We ‘schuiven’ data van de een naar de ander en als IHW maken we van geen enkele 0 een 1 of andersom. Maar wat ik ben gaan inzien, is de enorme meerwaarde en het belang van die data-uitwisseling. Goede beleidsevaluatie, -advisering en -ontwikkeling is gebaseerd op data, op feiten, op die nullen en enen. Daar was ik me eerder niet zo bewust van.”

Als procesleider organiseerde Paul ‘dat schuiven met nullen en enen’. Paul: “Je luistert goed naar wat beleidsmakers nodig hebben en naar wat er in de beleidsrapportages moet komen. Daarvoor moet je jaren vooruitdenken. Wat wil de Europese Commissie in de rapportage terugzien? Die vraag is sinds het ontstaan van de Kaderrichtlijn Water niet wezenlijk veranderd maar er zijn wel nuances aangebracht. Die vraag vertaal je vervolgens naar een uitvraag aan de waterbeheerders en naar iets dat we hier in databases kunnen verwerken. En je moet een vertaalslag bedenken van die data naar iets dat als input kan dienen voor beleid.”

Dat hele traject moet worden afgestemd met beleidsmakers, het ministerie van Infrastructuur en Water, de waterbeheerders én met de beheerders van het Waterkwaliteitsportaal en Aquo-kit. “Ik denk dat die interne communicatie wel mijn zwakke kant was,” biecht Paul op, “Ik denk dat ik vooral heel druk ben geweest met communiceren met de buitenwereld maar wel eens te makkelijk dacht dat het intern wel goed zou komen. Ik vrees dat ik Hinne (Reitsma ~teamleider WKP) wel eens gefrustreerd heb met een last minute aanpassing!”

Naast de communicatie rondom het proces van gegevensinzameling met betrokken partijen vond (vindt) Paul het erg leuk om te vertellen óver zijn werk. “Ik geef bijvoorbeeld al ruim 10 jaar een gastles op een hogeschool over wat het Informatiehuis Water doet, hoe we dat doen, waarom het belangrijk is, etc. Superleuk! Net zoals deelnemen aan landelijke overleggen, zoals het RAM en het landelijk KRW-overleg. Daar zitten mijn roots, maar ik probeer daar vooral met gespitste oren te signaleren welke vragen impact kunnen hebben op de informatieprocessen. Belangrijk en interessant om daarover mee te praten!”

Het Informatiehuis Water geeft geen duiding aan de data die we verzamelen; het geven van betekenis is aan anderen. Maar als Paul nou iets zou mogen vinden van wat er met waterkwaliteitsdata gedaan wordt, wat zou dat dan zijn?

“Dat de manier waarop er gerapporteerd wordt niet de realiteit weergeeft.” zegt Paul. “Daardoor krijg je in de media continue het plaatje van ‘Nederland doet het ’t slechtst van alle Europese landen’. Maar kijk je naar de onderliggende data, dan is er zoveel méér over te zeggen. Door het 1-out-all-out-principe hebben 0 waterlichamen een goede toestand. Een paar jaar geleden vroegen we ons af hoeveel van de ónderliggende doelen voldoen. Toen ben in een Excelletje gaan turven en kwam ik op 82%. Dat vond iedereen natuurlijk leuk om te horen en dat getal lag, voor ik het wist, bij de minister. Die heeft dat toen in een Kamerbrief gezet en toen dacht ik wel ‘ho, wacht even, dit is ook maar in een middagje fröbelen in elkaar gezet!’ Omdat de vraag over dat doelbereik ook de jaren erna bleef komen, hebben we dit – na kritische analyse en finetuning van mijn berekening - nu ook in het Waterkwaliteitsportaal verwerkt. Binnenkort komt een nieuw onderdeel in de WKP-module Dataviewer beschikbaar met het percentage doelbereik!”

De Kaderrichtlijn Water is al niet eenvoudig maar in Paul’s optiek heeft waterbeherend Nederland die wel nóg ingewikkelder gemaakt met allerlei uitzonderingen, diverse correctiemogelijkheden, verschillende methodieken, daar weer varianten op en enorm ingewikkelde rekenregels. “En dat is een zwakte,” zegt Paul, want daardoor kun je ook niet sterk zijn in je communicatie. Die hele beoordeling is zo onbeschrijflijk complex geworden, die is niet meer uit te leggen. Er zijn maar heel weinig mensen die begrijpen hoe het totaal precies werkt, zoals Hinne Reitsma en Elsa Boeve. Elk jaar staan we ook weer voor verrassingen en zijn er weer correcties nodig. Mijn oproep is echt; probeer het juist eens wat eenvoudiger te maken. We hebben het in Nederland echt goed voor elkaar, maar als je bij een toelichting zoveel uitzonderingen moet benoemen, wek je de indruk van een black box. Dat komt niet solide en betrouwbaar over.”

De rol van procesleider Informatiestromen Oppervlaktewaterkwaliteit wordt overgenomen door Marloes Schiereck [*]. “Neem haar net zo serieus als mij,” lacht Paul, “en als je mij nooit serieus hebt genomen, heb je aan Marloes de verkeerde!”

En dan zonder gekheid: “We hebben het geluk dat we zowel bij de waterschappen als bij het Informatiehuis Water met echt betrokken mensen te maken hebben. Maar ze zijn allemaal ook nog eens enorm druk. Zo’n uitvraag komt niet altijd gelegen en brengt veel werk met zich mee. Maar don’t shoot the messenger. Het Spoorboekje KRW met de jaarplanning komt tot stand in overleg met de waterbeheerders en wordt tijdig verspreid. Blijf betrokken, we zijn met een goede zaak bezig en ook al lijkt het soms een administratief trucje: de Kaderrichtlijn Water is geen papieren tijger.”

[*] De rol van procesleider Informatiestromen Grondwaterkwaliteit ligt sinds 1 april 2026 bij collega Koen Rutten.